|
Z tytułu ubezpieczenia w ZUS można ubiegać się o wsparcie finansowe w określonych przypadkach i w zależności od sytuacji materialnej. Wsparcie to udzielane jest wyłącznie na wniosek ubezpieczonego, między innymi jako:
- Zasiłek macierzyński
- Zasiłek opiekuńczy
- Zasiłek pielęgnacyjny
- Zasiłek rodzinny
Zasiłek macierzyński
Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego:
- urodziła dziecko
- przyjęła dziecko w wieku do 1 roku na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia
- przyjęła dziecko w wieku do 1 roku na wychowanie w ramach rodziny zastępczej.
O zasiłek macierzyński mogą się ubiegać:
- pracownicy
- osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz osoby z nimi współpracujące.
Zasiłek macierzyński przysługuje również w przypadku urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to skończyło się w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z naruszeniem przepisów prawa. Powyższa sytuacja musi być stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu.
Zasiłek macierzyński przysługuje także pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, z którą umowa o pracę została przedłużona do dnia porodu.
W razie śmierci ubezpieczonej lub porzucenia przez nią dziecka zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka lub innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, jeżeli przerwą zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Matka dziecka, po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres, co najmniej 14 tygodni po porodzie może zrezygnować z dalszego pobierania zasiłku i wcześniej wrócić do pracy. W takim przypadku pozostałą część okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego wykorzystuje ubezpieczony ojciec dziecka.
Jak długo wypłacany jest zasiłek macierzyński
Wymiar urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wynosi:
- 18 tygodni - przy pierwszym porodzie
- 20 tygodni - przy każdym następnym porodzie
- 28 tygodni - w razie urodzenia więcej niż jednego dziecka
- 18 tygodni - w razie przyjęcia dziecka na wychowanie, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy; okres urlopu nie może być krótszy niż 8 tygodni.
Na podstawie ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy (Dz.U. nr 154, poz. 1805). Kodeks Pracy: art.180, art.183. oraz nowelizacją kodeksu pracy z dnia 16 listopada 2006 r. (Dz.U. nr 221, poz. 1615)
W razie urodzenia dziecka w czasie urlopu wychowawczego lub po ustaniu zatrudnienia zasiłek macierzyński przysługuje przez okres skrócony o 2 tygodnie.
Jak wyliczana jest wysokość zasiłku macierzyńskiego:
Podstawę wymiaru zasiłku dla pracownika stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy.
Do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne. Oprócz składników przysługujących za okresy miesięczne, w podstawie wymiaru zasiłku uwzględnia się składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy dłuższe. W podstawie wymiaru nie uwzględnia się składników, które nie są pomniejszane za okres pobierania zasiłku.
Dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy podstawa wymiaru nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 18,71% tego wynagrodzenia.
Podstawę wymiaru zasiłku przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przeciętny miesięczny przychód, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 18,71% podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie, z okresu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie prawa do zasiłku.
Podstawa wymiaru zasiłku nie może być niższa od najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, określonej dla danej grupy ubezpieczonych, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 18,71% tej podstawy.
Zasiłek macierzyński wynosi 100% wynagrodzenia lub przychodu stanowiącego podstawę jego wymiaru.
Niezbędne dokumenty
Dokumentem wymaganym do wypłaty zasiłku macierzyńskiego jest zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu lub o dacie odbytego porodu albo akt urodzenia dziecka. Do wypłaty tego zasiłku w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie wymagane jest zaświadczenie o wystąpieniu do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub przyjęcia dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej.
Zasiłek opiekuńczy
Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu, który jest zwolniony od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad:
- zdrowym dzieckiem w wieku do lat 8
- chorym dzieckiem w wieku do lat 14
- chorym członkiem rodziny
Prawo do zasiłku przysługuje na równi matce i ojcu dziecka, a zasiłek wypłaca się tylko jednemu z rodziców - temu, który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę za dany okres.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje pod warunkiem, że nie ma innych członków rodziny mogących zapewnić opiekę. W przypadku sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do lat 2, zasiłek opiekuńczy przysługuje nawet, gdy są inni członkowie rodziny mogący zapewnić opiekę.
Zasiłek przysługuje ubezpieczonym podlegającym obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu.
Okres wypłacania zasiłku
Zasiłek opiekuńczy przysługuje nie dłużej niż:
- 60 dni w roku kalendarzowym
Przysługuje w przypadku opieki nad dzieckiem do lat 8 oraz chorym dzieckiem do lat 14.
- 14 dni w roku kalendarzowym
Jeżeli opieka sprawowana jest nad dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innymi chorymi członkami rodziny.
Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny bez względu na okoliczności i liczbę członków rodziny wymagających opieki, nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym.
Jak wyliczana jest wysokość zasiłku?
Podstawę wymiaru zasiłku dla pracowników stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy.
Do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne. Oprócz składników przysługujących za okresy miesięczne, w podstawie wymiaru zasiłku uwzględnia się składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy dłuższe. W podstawie wymiaru nie uwzględnia się składników, które nie są pomniejszane za okres pobierania zasiłku. Dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy podstawa wymiaru nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 18,71% tego wynagrodzenia.
Podstawę wymiaru zasiłku przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przeciętny miesięczny przychód, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 18,71% podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie, z okresu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie prawa do zasiłku.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 80% wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.
Niezbędne dokumenty
Podstawowym dokumentem stanowiącym podstawę do wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub chorym członkiem rodziny jest zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu ZUS ZLA. Ubezpieczony występujący o wypłatę zasiłku składa również wniosek o uzyskanie tego zasiłku na druku ZUS Z-15.
Zasiłek pielęgnacyjny
Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem socjalnym finansowanym z budżetu państwa.
Przysługuje:
- niepełnosprawnemu dziecku
- osobie, która jest niepełnosprawna w stopniu znacznym
- osobie, która jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, pod warunkiem że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 lat
- osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje bez względu na wysokość dochodu na członka rodziny.
Wypłacany jest on w wysokości 144,00 zł miesięcznie.
Zasiłek pielęgnacyjny jest wypłacany po złożeniu pisemnego wniosku o jego wypłatę wraz z dokumentem potwierdzającym wymagane uprawnienia (orzeczenie o niepełnosprawności, dokument stwierdzający wiek).
Zasiłek rodzinny
Zasiłek rodzinny nie jest świadczeniem ubezpieczeniowym, lecz socjalnym, finansowanym z budżetu państwa. Zasiłek rodzinny może być wypłacany na dzieci i małżonka. Prawo do niego jest uzależnione od wysokości dochodów rodziny.
Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekroczy 504,00 zł netto. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko (do 25 lat) legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, granica dochodu wynosi 583,00 zł.
W okresie zasiłkowym od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. uwzględnia się przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie uzyskany w 2004 r.
Wysokość zasiłku
Wysokość zasiłku ustalana jest kwotowo, w zależności od liczby dzieci w rodzinie.
W okresie od 1 maja 2004 r. do 31 września 2006 r. wysokość zasiłku rodzinnego zależy od liczby dzieci i wynosi miesięcznie:
- 43,00 zł na pierwsze i drugie dziecko
- 53,00 zł na trzecie dziecko
- 66,00 zł na czwarte i kolejne dziecko.
W okresie od 1 września 2006 r. wysokość zasiłku rodzinnego zależy od wieku dziecka i wynosi miesięcznie:
- 44,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia
- 56,00 zł na dziecko w wieku od 5 do 18 lat
- 65,00 zł na dziecko w wieku od 18 do 24 lat.
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, jeżeli wniosek o dodatek został złożony przed ukończeniem przez dziecko 1 roku życia. Dodatek jest świadczeniem jednorazowym wypłacanym w wysokości 500,00 zł. W sytuacji urodzenia podczas jednego porodu (lub w przypadku przysposobienia) więcej niż jednego dziecka, dodatek przysługuje na każde dziecko.
Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka legitymującego się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności w formie dodatku miesięcznego przysługuje w wysokości:
- 50,00 zł na dziecko, które nie ukończyło piątego roku życia,
- 70,00 zł na dziecko powyżej piątego roku życia, do ukończenia przez nie 24 lat.
Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłaca się jeden raz w roku, we wrześniu, w wysokości 90,00 zł na dziecko.
Niezbędne dokumenty
Prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie nw. dokumentów:
-zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach uzyskanych przez pracownika w 2004r. zawierające informacje o: wysokości dochodu, wysokości składek na ubezpieczenia społeczne, składka zdrowotna odliczona od dochodu, wysokości należnego podatku
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o dochodach małżonka za 2004 r. zawierające informację jak wyżej
- oświadczenia o deklarowanych dochodach osiąganych przez osoby podlegające przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- inne dokumenty wymagane w zależności od rodzaju świadczenia.
W przypadku powyższych świadczeń płatnikiem zasiłku jest nie pracodawca, lecz ZUS. Dokumenty składamy, więc na specjalnych formularzach ZUS we właściwym dla naszego miejsca zameldowania oddziale ubezpieczalni.
Zasady rozpatrywania wniosków przez ZUS określa ustawa o ZUS, Ustawa o pomocy społecznej (wraz z późniejszymi rozporządzeniami) i wewnętrzne regulaminy ZUS.
_________________ 
Ostatnio zmieniony wt mar 13, 2007 12:40 pm przez eva, łącznie zmieniany 4 razy
|
[url]
